علم انسانی و اجتماعی در کدام بستر نهادی کارساز میشود؟ علی رضاقلی در این کتاب با بررسی آراء کلامی اسلامی به ویژه شیعه و سنی به پیامدهای نگرشهای هویت جمعی یافته جامعه ایران در تاریخ پرداخته است. پرسش کلیدی این کتاب که وی به کاوش و پژوهش حول آن پرداخته این است که چرا علوم انسانی نتوانسته به زایش و رویش مورد انتظار برسد و در نهایت به اصلاح جامعه منتهی شود؟ او کار اصلی علوم اجتماعی را <رویارویی با مسئله>،<یافتن راه حل مسئله> و <نقد> میداند. از این رو میتوان این پرسش را مطرح کرد که چرا با وجود انبوه دانشکده و دانشگاههای با رشتههای علوم انسانی قادر به حل مسائلمان نیستیم و همچنان سرگردان و حیران از تحولات پرشتاب تکنولوژیک اخیر هستیم. او این پرسش را مطرح میکند که اندیشمندان و جریانهای علمی در جامعه ما به چه مسائلی میاندیشیدهاند و چه راهحلهایی برای آن مسائل یافتهاند. با مطالعه متن میبینیم که رضاقلی طی تلاشهایی سعی کرده به این پرسشها پاسخ دهد و در راستای تحولات چند قرن جوامع غربی و طی قرن اخیر کشورهای آسیای جنوب شرقی به مقایسه ریشههای شکلگیری نظام سرمایهداری از منظر ماکس وبر که بر حسب یافتههایش نظام سرمایهداری از دل اندیشه دینی سربرآورده که انباشت ثروت برای انسان غایت فینفسه و کار ارزشی مثبت پیدا کرده و منجر به روییدن علوم جدید و افزایش سطح زندگی در کشورهای پیش گفته شده اما جامعه ما همچنان به شیوه سنتی زندگی کرده و در پارهای موارد از حرکت به سمت تحولات پرشتاب اخیر گریزان شده و منجر به عقب ماندگی، وابستگی و دست نشاندگی کشورمان به قدرتهای خارجی شده است که امروزه در عصر اطلاعات با فرار سرمایههای مادی و انسانی عریانتر از گذشته در معرض همگان قرار گرفته است.
با ظهور عصر اطلاعات و دسترسی همگان به اینترنت دستاوردهای علمی و فنی و سطح زندگی کشورهای پیشرفته در معرض دید کشورهای جهان سوم قرار گرفت. من هم که از یک خانواده با پیشینه عشایری که به سبب پول نفت ساکن شهر شده بودند و با دسترسی به اینترنت و با تشویق خانواده به سمت علم مدرن حرکت کردم با این امید که فعالیتی درخور در این حیطه از حیات جمعی انسان انجام داده و سطح رفاه خود و خانوادهام را ارتقاء دهم. اما زمانی که با مشکلات پیش رو آشنا شده متوجه شدم خلاهای بنیادیتری در حیطه مسائل انسانی وجود دارد که در صورت حل نشدن آنها زمینه برای فعالیتهای علمی پیش گفته فراهم نخواهد شد. از این رو با تغییر در پرسشهای محوریام و یافتن ابزارهایی برای تحلیل آنها در پی ریشههای عقب ماندگی بودم تا قدمی مثبتی در این مسیر بردارم و راه را برای نسلهای بعدی باز کنم با این امید که فعالیتهایم ثمربخش باشند. مطالب مطرح شده در این کتاب نیازمند شکلگیری گعدههایی برای بحث و گفتگو حول آن میباشد تا به هدف رضاقلی در برانگیختن نیاز به طرح مجدد مسائل گفته شده که روزانه با آن مواجه هستیم شویم و به درک ضرورت کاوش در پیشینههای فکری جامعه ایران از دوران باستان تاکنون و بهویژه پس از اسلام و سدههای پس از آن و تاثیر آن در مقید شدن شرایط امروزهمان برسیم تا بتوانیم قدم موثری به سمت اصلاح جامعه برداریم.
فروردین ۱۴۰۳
جهت خرید کتاب اینجا کلیک کنید.