در این مقاله، جمشید قراچه داغی به دلایل سقوط نظام پیشین از دیدگاه سیستمی میپردازد. او آنچه که در ایران اتفاق افتاد را یک توفان پیدایشى ( emergent) از نوع سوم میداند که از همکنشى و تأثیرپذیرى متقابل پنج جریان به وجود آمد.
۱. دکترین جورج بال- تجربه ناموفق اسلام سیاسى- تراژدى ویتنام و تغییر جهت کندى (توافق شاه و کندى) انقلاب
سفید، ائتلاف اسلام سیاسى، جبهه ملى، چریک هاى مقلد چه گوارا و مخالفان سلطنت پهلوى در ایجاد عاشوراى جدیدى به نام پانزده خرداد.
۲. دکترین نیکسون- جانشینى ایران در خلیج فارس، کارآئى نیروى هوائى ایران، نخست وزیرى بگین و مخالفت اسرائیل با قدرت هوائى ایران، جنگ روانى و تبلیغاتى او علیه ایران.
۳. رشد اقتصادى، تغییر یافتن صورت مسئله، بى نقشى تکنوکراسى نو پاى ایران.
۴. ژئوپالتیک منطقه و اختلاف شاه با شرکتهاى نفتى بر سر قیمتگذارى نفت(differentiated price structure)
۵. فرهنگ استبدادى، نارسائى ظرفیت زیربنائى ایران، تورم فلج کننده، ترمز اقتصادى دولت آموزگار، مرگ عَلم، افسردگی شاه که منجر به تشکیل دولت شریف امامى و اشتباهات بعدى گردید.
لینک مقاله: https://kayhan.london/fa/1393/11/04/4015/