ایشان در کتاب <مبانی اجمالى اقتصاد اسلامى> تصريح کردهاند که اگر اهل دیانت ادراک خود را درباره مفاهیم سرنوشت سازی مانند سرمایه داری، فناوری و نابرابری روزآمد نسازند، به هیچ وجه امکان مواجهه خردورزانه و عالمانه و اعتلابخش با این تحولات نخواهند داشت. به طور مشخص ایشان نیز به عنوان یک متفکر پیشگام، مسئله فناوری را در قلب موضوعات مستحدثه قرار داده و اهل اندیشه دینی را به واکاویهای هرچه عمیقتر نسبت به آن فرا میخواند، به تعبیر ایشان در اثر تحولاتی که بعدها به عنوان انقلاب دانایی از آن یاد شده است، ماشین را باید به مثابه مظهر اراده، فکر و نیروی انسان به ماهو انسان در نظر گرفت و تصریح میکند به عبارت دیگر، ماشین مظهر تکامل اجتماع و تجسم تمدن تاریخی بشر است، ابزار بودن ماشین در عصر حاضر از دیدگاه ایشان نظیر ابزار بودن انسان برای انسان است و از آنجا که جای شعور مستقيم انسان را فراگرفتهاست میزان قدرت تولید بالایی دارد، ایشان میافزایند تکنولوژی یا ماشینی که کار میکند در حقیقت مغز فلان دانشمند است که با آلات و عضلات فلزی کار میکند و بلکه مغز اجتماع و ترقی اجتماع است و بالأخره اجتماع به ماهو اجتماع است که در طول قرنها به ماشین تبدیل شده و کار میکند و باید آن را به مثابه نبوغ جامعه انسانی در امتداد تاریخ در نظر گرفت. نکته کلیدی در طرز نگاه مطهری به مسئله فناوری علاوه بر آنکه شامل نیاز و ضرورت عمیق برای اهل دیانت در جهت آشنایی هرچه وسیعتر با طول و عرض این مسئله مستحدثه است، به چالشهای توزیعی معطوف به بحث فناوری نیز نظری ویژه دارد که با وجود آنکه بالغ بر چهل سال از مطرح کردن آن میگذرد هنوز هاضمه بخش بزرگی از اهل دیانت نتوانسته خود را با آن تطبیق دهد و امیدواریم که همین اشاره برای اهل نظر درباب پیچیدگیها و ابعاد اهمیت این جنبه از مسئله کفایت کند.
مرداد ۱۴۰۲
برای دانلود پیدیاف مقاله اینجا کلیک کنید.