روشنفکر کیست و چه وظیفهای دارد؟ این وظیفه در طول تاریخ پس از اسلام به دست کدام یک از اقشار جامعه بود؟ روشنفکران جدید چرا و چگونه بوجود آمدند و نوع مواجهه آنها با تمدن بورژوازی غرب و نحوه پاسخگویی به مشکلات جامعه خود چگونه بود؟ وارد کردن پرسشها و پاسخهای همراه آن چگونه رخ داد؟ چرا روشنفکران ما از پیوند زدن اندیشه مدرن با جامعه خویش و از پرسشها و پاسخهای جامعه خویش عاجز ماندند؟ چه مسائلی به وجود آمد و امروزه چگونه میتوانیم به شیوهی درست عمل کنیم؟
پس از برخورد جامعه ما با تمدن مدرن غربی و پس افتادگیهای قرنهای گذشته، روشنفکران ما برای پیدا کردن پاسخ این عقبماندگی و ناتوانی علمای دین در پاسخگویی به مسائل جدید به اندیشههای غربی رو آوردند. همچنین پس از آن سیل آثار ترجمهای و عدم توجه به کیفیت ترجمه و نوع مواجهه با این اندیشهها ( در مقالهای جداگانه اشاره خواهم کرد) مشکلاتی را بوجود آورد.
امروزه جوانان کشورمان در مسیر تبدیل شدن به روشنفکران آینده برای مطالعه و کسب دانایی و انتخاب کتاب بایستی دقت لازم را داشته و با شناخت عمیق از ریشههای تاریخی و فرهنگی خود و با رویکرد منتقدانه (نقد به معنی توانایی ارزیابی و سنجشگری) بگونهای متفاوت از روشنفکران گذشته با اندیشه مدرن رو به رو شوند.
در این مقاله از سه مفهوم ساختار فکری حیات جمعی، الگوی رفتاری و قالبهای اجتماعی برای فهم بهتر این پرسش که چرا آرای روشنفکران نوین ایرانی در پاسخ به دشواریهای اجتماعی – اقتصادی – سیاسی – فرهنگی، نارساست، استفاده شده است.
… و در یک کلام غیر بومی است و نویسنده یا مترجم هم آن توانایی را به طور معمول ندارد که آن را بومی کند، در نتیجه آنها هم فقط به صورت <مصرف لوکس> برای حوزههایی از روشنفکری جهت <منزلت مصرفی> متبرک میشوند، که هرچه بیشتر و پیچیدهتر مصرف کنند ارزش خود را بالاتر میبرند. کسی که پارسونز را مصرف میکند منزلت بالاتری! خواهد داشت از کسی که مارکس مصرف میکند. کسی که در مجموع در این جامعه سرش بیکلاه میماند فرهنگ اصلی است که میبایستی آگاهانه بازسازی شود …
مرداد ۱۴۰۲
برای دانلود پیدیاف مقاله اینجا کلیک کنید.